Συνδεθείτε μαζί μας

Το δίκαιο των καπνιστών;

Αναγνωρίζω το δικαίωμα του καπνιστή να καπνίζει και να καταλήξει τη ζωή του στάχτη. Χωρίς φανφάρες ή αντιρρήσεις, άσχετες δικαιολογίες, όμως, κλπ,  όπως «να και ο πατέρας μου ή ό θείος μου, ή, δεν κάπνιζε και έπαθε καρκίνο στον πνεύμονα και πέθανε»

Με τον απλό αυτό τρόπο και φυσικά χωρίς γνώση, παρά διακατεχόμενος από ισχυρογνωμοσύνη και «ηθελημένη άγνοια», αντιμάχεται κάθε άλλη από τις δεκάδες αποδεδειγμένα βλαπτικές επιδράσεις του καπνίσματος στη ζωή μας, τον οικογενειακό και τον κοινωνικό του περίγυρο, σε όλους εμάς δηλαδή που καπνίζουμε με το ζόρι τον καπνό τους.

Το κάπνισμα δυστυχώς για πολλούς και διαφόρους λόγους, αφέθηκε ελεύθερο προς χάριν «της ελευθερίας της βούλησης» και αποτελεί τον πιο νόμιμο δολοφόνο της ανθρωπότητας αποφέροντας επιπλέον στα συμφέροντα, τα κάθε λογής συμφέροντα, τεράστια κέρδη κάνοντας μας να  συσχετίσουμε αυτό που λέγεται ευρέως, «ο θάνατος σου η ζωή μου και η τσέπη μου».

Το κάπνισμα όμως σκοτώνει: 

  • Διότι προκαλεί πάνω από το 80% των καρκίνων του πνεύμονα
  • Προκαλεί περισσότερους θανάτους από ισχαιμική καρδιοπάθεια απ’ ότι οποιαδήποτε άλλη σχετική αιτία
  • Το κάπνισμα με ή χωρίς κακή διατροφή, συμβάλλει στην εμφάνιση του 30–40% των καρκίνων του πεπτικού
  • Οι θάνατοι από κάπνισμα είναι τουλάχιστον διπλάσιοι από ότι, όλοι οι θάνατοι από AIDS, ναρκωτικά, ατυχήματα ή άλλες σπάνιες νοσηρές καταστάσεις. 
  • Τέλος, όποιος δεν πάθει καρκίνο καπνίζοντας, θα προσβληθεί από χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, ενδαρτηρίτιδα, χρόνιες πνευμονικές λοιμώξεις και άλλες ποιο ασυνήθεις παθήσεις οι οποίες τεκμηριώθηκαν με κλινικές επιδημιολογικές και άλλες μελέτες όπως, από το ουροποιογεννητικό σύστημα και των δύο φύλλων, τον στοματοφάρυγγα, το δέρμα κ.α.
  • Το παθητικό κάπνισμα (το κάπνισμα στους κλειστούς χώρους) σκοτώνει το ίδιο εκτός από τους καπνιστές και εκείνους που δεν καπνίζουν, ενώ στα παιδιά προκαλεί επιπλοκές στην υγεία και την ανάπτυξή τους.
  • Το κόστος από θανάτους αντιμετώπισης, χρόνιων ασθενειών, χαμένων ωρών εργασίας, πρόωρες συντάξεις και άλλες αρνητικές για το άτομο, την οικογένεια, την κοινωνία και το κράτος, γενικά εκτός από την υγεία, επιπτώσεις στην οικονομία, έχει υπολογισθεί ότι είναι μεγαλύτερο από τα προβαλλόμενα οφέλη, τα οποία διατυμπανίζεται ότι απολαμβάνουμε από τη χρήση των κλασικών προϊόντων ή άλλων λιγότερο βλαπτικών προϊόντων καπνού που διαφημίζονται παράνομα και αναπόδεικτα όμως μέχρι σήμερα.

Σέβομαι συνεπώς το δικαίωμα του καπνιστή να νομίζει ότι θέλει, ακόμα να έχει απορίες και προβληματισμούς για τα οποία μπορεί να λάβει σαφείς και ιατρικά τεκμηριωμένες απαντήσεις από τη σωρεία των υπαρχόντων ειδικών.

Δεν δέχομαι όμως την αμφισβήτηση, ουδεμία αμφισβήτηση περί των τεκμηριωμένων σήμερα συνοπτικά αναφερθέντων παραπάνω βλαπτικών επιδράσεων και επιπτώσεων στην υγεία και την οικονομία, από τη χρήση καπνικών προϊόντων  αλλά και από την για άλλους λόγους, ασέβεια των σχετικών νόμων.

Το 1990 σύμφωνα και με δημοσιογραφικές πληροφορίες εκτός από τις 15.000 θανάτους το χρόνο 200 δις δραχμών κόστος, το 1/3 δηλαδή των δαπανών υγείας ή το  2% του ΑΕΠ το χρόνο τότε, πήγαιναν στην αρρώστια του καπνίσματος. Πιο πρόσφατα η αποτίμηση σε θανάτους άλλες νοσηρές καταστάσεις και σπατάλη χρημάτων στο βωμό της καπνιστικής απόλαυσης είναι ακόμη υψηλές παρά τη σχετική μείωση του αριθμού των καπνιστών και ενδεχόμενα των θανάτων και όχι μόνο στη χώρα μας.

Στο σχόλιο αυτό δε θα αντιπαρατεθώ άλλο με τους καπνιστές. Εξ’ άλλου είναι ελεύθεροι, να πιστέψουν ή όχι τα επιστημονικά τεκμηριωμένα γεγονότα και τις αναρίθμητες βλαπτικές επιδράσεις του καπνίσματος στους εσωτερικούς χώρους. Θα υποστηρίξω όμως μετά μανίας και θα συμβάλλω όπως και τόσοι άλλοι, στην προσπάθεια αποφυγής του καπνίσματος από τους νέους των ηλικιακών ομάδων 12–18 στα σχολεία, στη δημιουργία άκαπνων χώρων στα κέντρα ιδιωτικής και δημόσιας μάθησης (ΤΕΙ, άλλες σχολές, πανεπιστημιακό περίγυρο) και σε όλους τους κλειστούς χώρους συνάθροισης.

Οι νόμοι όπως υποστηρίζεται, γίνονται –τουλάχιστον αρκετοί– για να μην εφαρμοστούν ή να εφαρμόζονται κατά το δοκούν. Το ίδιο συμβαίνει δυστυχώς και για κάθε καπνιστική απαγόρευση, το ίδιο επαναλαμβάνεται από το 2009, όταν ο τότε υπουργός υγείας προσπάθησε να επιβάλει το μήνυμα «Η Ελλάδα κόβει το τσιγάρο».  

Με την αναγγελία από τον νέο Υπουργό Υγείας, της ενεργοποίησης των αντικαπνιστικών διατάξεων ή την προσπάθεια πρακτικής εφαρμογής τους, κατεξοχήν στους κλειστούς χώρους, άρχισε μια ενορχηστρωμένη αντίδραση–αμφισβήτηση του νόμου ή της απόφασης τόσο από διάφορα ελευθέρας βούλησης άτομα, όσο και από τον γραπτό ή τον ηλεκτρονικό τύπο. Ο καθένας προσπαθεί να εκμεταλλευθεί το γεγονός ή να υπερισχύσει η γνώμη του ή η καπνιστική του συνήθεια.

Γι’ αυτό χρόνια τώρα εκτός των άλλων παραβάσεων του νόμου κατά του καπνίσματος η άμεση και έμμεση διαφήμιση οργιάζει στον έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο είτε με τη μορφή συνεντεύξεων περί της ύπαρξης υγιεινότερων μορφών καπνικών προϊόντων είτε με την παρουσίαση ατόμων, κατεξοχήν γυναικών να καπνίζουν σε καλλιτεχνικές φωτογραφίες σε άσχετα θέματα, όπως διαπιστώνεται από τις υπάρχουσες φωτογραφίες, σε κυριακάτικες εφημερίδες.

Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία λαμβάνει γραπτές και προφορικές παρατηρήσεις για τις παραβιάσεις των νόμων περί του καπνού και των χρήσεων του. Έτσι, σύστησε ειδικό παρατηρητήριο παρακολούθησης της εφαρμογής της καπνιστικής νομοθεσίας, τόσο στα πλαίσια ενός εν εξελίξει πανευρωπαϊκού προγράμματος όσο και από την πολυετή αντικαπνιστική δραστηριότητα της με αντικειμενικό στόχο–σκοπό την προστασία της δημόσιας υγείας  και των μαθητών της ηλικιακής ομάδας 12 – 18 ετών. 

Το μέλλον αυτής της χώρας, στη δύσκολη οικονομική συγκυρία απαιτεί ακόμα πιο δραστικές ενέργειες οι οποίες οφείλουν να εξειδικευτούν άμεσα, για μια πιο αποτελεσματική προστασία της δημόσιας υγείας και από τις συνέπειες του καπνίσματος.

Το Υπουργείο Υγείας στο πλαίσιο της επίτευξης του βασικού στόχου της προστασίας και προάσπισης της Δημόσιας Υγείας, διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο μέσω της προσπάθειας για την καταπολέμηση τόσο του φαινομένου της εξάρτησης από το κάπνισμα όσο και των αρνητικών συνεπειών της χρήσης προϊόντων καπνού στο σύνολο του πληθυσμού. Βασικός πυλώνας είναι ο τομέας της πρόληψης μέσω της ενημέρωσης και της ευαισθητοποίησης του κοινωνικού συνόλου καθώς και ευάλωτων κοινωνικών ομάδων πληθυσμού (πχ ανηλίκων) σχετικά με τις βλαβερές επιπτώσεις του καπνίσματος.

Στόχος της νέας εγκυκλίου είναι η διασφάλιση της Δημόσιας Υγείας μέσω της αποτροπής των δυσμενών επιδράσεων του καπνίσματος σε όλους τους δημόσιους χώρους και χώρους συνάθροισης του κοινού. Βασικό στοιχείο πέραν των απαραίτητων και αδιάλειπτων ενεργειών ενημέρωσης του κοινού αποτελεί και η υπενθύμιση της κείμενης νομοθεσίας προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και η εντατικοποίηση των ελέγχων αναφορικά με την ορθή και αυστηρή τήρηση του ανωτέρου σχετικού θεσμικού πλαισίου.

Σημαντικό ρόλο στην αλλαγή, επιτέλους, της αρρωστημένης νοοτροπίας –της αντίδρασης δηλαδή, από τη σημαντική όμως πλέον μειοψηφία των καπνιστών, να επιβάλλουν τη δική τους άποψη  «περί καπνού» αγνοώντας τους νόμους κατεξοχήν της απαγόρευσης  του καπνίσματος σε κάθε κλειστό δημόσιο ή ιδιωτικό χώρο –προς χάριν και μόνο της προστασίας της δημόσιας υγείας, ελπίζουμε να διαδραματίσει και η νέα επιτροπή με την κατάρτιση σχεδίου δράσεων.

Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία συμβάλει κατά το δυνατό σε κάθε αντικαπνιστική προσπάθεια και συμπαραστέκεται στο Υπουργείο Υγείας αλλά και σε άλλους φορείς  με στοχευμένες δράσεις.

Παρ’ όλα αυτά, πιστεύουμε στη συστηματική προσπάθεια αλλαγής της κακής νοοτροπίας των καπνιστών και άλλων παραγόντων οι οποίοι υπονομεύουν τις αντικαπνιστικές δράσεις, μαζί δε και την προσπάθεια προάσπισης της δημόσιας υγείας (αρκετοί προς ίδιον όφελος).

Για ενημέρωση όλων μας, έχει ήδη αναρτηθεί  στους ιστοτόπους της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας η εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας για την απαγόρευση του καπνίσματος και της εφαρμογής της αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Εκεί ο ενδιαφερόμενος μπορεί να λάβει λεπτομερέστερες πληροφορίες για να δράσει και ατομικά.   

Τέλος, παρακαλούμε τα  συναρμόδια Υπουργεία Υγείας, Παιδείας, Εργασίας, τα ΜΜΕ και όλους τους λειτουργούς του Τύπου, με τη συνεργασία και των λειτουργών υγείας, να συμμετάσχουν σε μια κοινή δράση με στόχο την προστασία της ζωής όλων και όχι μόνο, με το σεβασμό των υφισταμένων διατάξεων εντός των κλειστών χώρων, αλλά και την προστασία του περιβάλλοντος π.χ. στις ακτές, τους χώρους που γεμίζουν παιδιά με την αποφυγή απόθεσης ασυναίσθητα των χρησιμοποιημένων προϊόντων καπνού (αποτσίγαρα – κουτιά – πλαστικά κ.α.) 

Παράλληλα, αποτεινόμενοι στον φίλο καπνιστή ζητάμε να σεβαστεί το νόμο, να αποφεύγει τη χρήση καπνικών προϊόντων στους απαγορευμένους κλειστούς χώρους, μαζί και τους ιδιοκτήτες των πάσης φύσεως (κλειστών χώρων) κέντρων για διασκέδαση κλπ και να στηρίξουν την αντικαπνιστική νομοθεσία. Η δράση αυτή θα βοηθήσει όλους και τους αναιτιολόγητα αντιδρώντες, επιφέροντας και χρηματικό όφελος.

Νικόλαος Κορδιολής

Ο Νικόλαος Κορδιολής είναι Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, Νευροχειρουργός, τ. Δ/ντής Νευροχειρουργικής Κλινικής & Ιατρείου Πόνου Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» και τ. Πρόεδρος – Διοικητής Α.Ο.Ν.Α «Ο Άγιος Σάββας»