Συνδεθείτε μαζί μας

Το Δίκαιο του Καπνιστή; (II)

Γράφοντας για το ίδιο θέμα σχετικά πρόσφατα, προσπάθησα, μέσα από το κείμενο να περιγράψω συνοπτικά τους υπάρχοντες αντικαπνιστικούς νόμους, που στοχεύουν στην προστασία της δημόσιας υγείας με την απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς χώρους συνάθροισης, δημόσιους ή ιδιωτικούς, τις διαδικασίες και επισημάνσεις για τα είδη απαγόρευσης και διαφήμισης όλων των καπνικών προϊόντων κ.λ.π.

Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία δημιούργησε ένα ιστότοπο τον stopkapnisma.gr με σκοπό να ενημερώσει το κοινό για τα παραπάνω θέματα κυρίως όμως να δέχεται καταγγελίες των παραβιάσεων που αφορούν την εφαρμογή των νόμων.

Οι καταγγελίες είναι αρκετές και αφορούν την απαγόρευση του καπνίσματος στους κλειστούς χώρους κυρίως όμως την κυριαρχούσα νοοτροπία, την με θρασύ τρόπο αντιμετώπιση των μη καπνιστών, τους οποίους ούτε λίγο ούτε πολύ, δεν τους επιτρέπεται να διαμαρτυρηθούν ενώ οι υπεύθυνοι των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος  και όχι μόνο, κωφεύουν.

Στην εφημερίδα καθημερινή της Κυριακής 24-25 Μαΐου 2019 σελ. 29, η διακεκριμένη δημοσιογράφος επισημαίνει τα παραπάνω παράδοξα σαν ελληνικό φαινόμενο, «ότι είμαστε δηλαδή καπνιστές με το έτσι θέλω … άλλων». Τούτο οφείλεται όμως, μεταξύ άλλων, τόσο στο πενιχρό αποτέλεσμα της αντικαπνιστικής εκστρατείας -παρά την μείωση των Ελλήνων καπνιστών- (βλ. σχετικό πίνακα) όσο και την αδυναμία της ελληνικής πολιτείας, να εφαρμόσει τα μέτρα προστασίας των πολιτών, της δημόσιας δηλαδή υγείας, για την οποία διατείνεται ότι κόπτεται και ενδιαφέρεται, που αποβλέπουν στην πρόληψη των πολλών βλαπτικών επιδράσεων που προκαλούνται από το κάπνισμα.

 

Σχετικά πρόσφατα, δέχθηκα τηλεφωνική έκκληση βοηθείας, από θαμώνα καφενείου του κέντρου των Αθηνών, ο οποίος ανώνυμα υποστήριξε ότι δεν τολμά να παραπονεθεί στον υπεύθυνο ενώ σε μια περίπτωση απειλήθηκε.

Προξενεί αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι η απείθεια προς τις απαγορεύσεις των νόμων παρατηρείται και σε πληθώρα δημοσίων υπηρεσιών. Για όλα τα παραπάνω η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία επισημαίνει με επιστολές της προς τους παραβάτες την υποχρέωση που έχουν να σέβονται τον νόμο και να μην προκαλούν τους καπνιστές.

Όσον αφορά τις παραβάσεις των ισχυουσών ρυθμίσεων διαφήμισης των καπνικών προϊόντων το παρατηρητήριο της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας διαπίστωσε ότι ο εν λόγω νόμος, ενώ έχει κοινοποιηθεί και στις ενώσεις των καπνοβιομηχανιών, παραβιάζεται άμεσα και έμμεσα, τόσο στον έντυπο όσο και τον ηλεκτρονικό τύπο.

Οι παραπάνω ήπιες επισημάνσεις, η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία αποφάσισε να γίνουν πιο έντονες, γνωστοποιώντας τες στις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υγείας αλλά και της Δικαιοσύνης, με στόχο τον κολασμό των παραβατών.

Όπως διαπιστώνεται για μια ακόμη φορά, η εφαρμογή των νόμων, έχει δύο αποδέκτες. Τους νομοθέτες και τους υπευθύνους τήρησης τούτων και τους βλαπτόμενους από τις παραβάσεις, τα άτομα δηλαδή και τη δημόσια υγεία.

Παλαιότερα είχα διαπιστώσει ότι σε ορισμένα κράτη οι καπνιστές δεν ασφαλίζονταν, ενώ ορισμένοι γιατροί σε νοσοκομεία της Αγγλίας και της Αμερικής δεν τους χειρουργούσαν. Τον 18ο  και 19ο αιώνα, στην «μεταμεσαιωνική» Ευρώπη, όχι μόνο συνελάμβαναν τους καπνιστές, αλλά τους υπέβαλλαν και σε βασανιστήρια. Πιο παλιά ακόμη στις ΗΠΑ και συγκεκριμένα έξω από τα τείχη της πολιτείας της Μασαχουσέτης, οι φρουροί πυροβολούσαν όποιον έφιππο καπνιστή  πλησίαζε.

Σήμερα όμως εμείς οι ιατροί και ιδιαίτερα στην Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία αντιμετωπίζουμε διαφορετικά τους καπνιστές· ως ισότιμους, δηλαδή φίλους, σεβόμενοι την όποια καπνιστική τους συνήθεια, ή τις αντιρρήσεις τους. Απαιτούμε όμως αμοιβαία και τον σεβασμό τους στα άτομα που δεν καπνίζουν και παρακαλούμε οι χώροι συνάθροισης του κοινού, να εξελιχθούν σε περιοχές ειρηνικής συνύπαρξης όπως γίνεται στη συντριπτική πλειοψηφία των κρατών της Ευρώπης και των άλλων ηπείρων.

Φαίνεται όμως ότι παρόμοια νοοτροπία με εκείνη του Υπουργείου Υγείας της χώρας μας, έχει και η ομόλογος Υπουργός Υγείας της Νορβηγίας (χώρας με πρωτοποριακή δράση και ανάλογα επιτεύγματα στη προστασία της Δημόσιας Υγείας), η οποία σύμφωνα με τα δημοσιεύματα δεν θέλει να αναλάβει το ρόλο της «αστυνομίας ηθικής» και με δήλωσή της υποστήριξε ότι ο κόσμος πρέπει να μπορεί να καπνίζει, να τρώει και να πίνει ότι θέλει. Για τις δηλώσεις της όμως προκάλεσε τη Νορβηγική Αντικαρκινική Εταιρεία η οποία καταλόγισε στην Υπουργό άγνοια «περί των καθηκόντων της».

Προσφάτως και ένας υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος της Αττικής δήλωσε ότι ναι μεν το κάπνισμα κάνει κακό και δεν πρέπει να προβάλλεται ως πρότυπο, παρ’ όλα αυτά, υπάρχει και δεν πρέπει να απαγορευθεί σε κλειστούς χώρους. Μήπως όμως προέβη σε αυτή τη δήλωση προς άγραν ψήφων καπνιστών; 

Κατά το δημοσίευμα, ο εν λόγω υποψήφιος υποστηρίζει ότι η απαγόρευση αφορά ένα νομίμως διατιθέμενο προϊόν από το οποίο το κράτος εισπράττει το 90% της τιμής του. Εάν όμως είχε ερευνήσει, θα διαπίστωνε ότι το κόστος της αντιμετώπισης των επιπτώσεων του καπνίσματος στην υγεία, είναι 3 ή 4 φορές περισσότερο, το πληρώνουν δε κυρίως οι μη καπνιστές. (βλέπε πίνακα)

Ένας ουδέτερος ομιλητής, θα δεχόταν την ύπαρξη κλειστών χώρων για αποκλειστική χρήση μόνο καπνιστών, γι’ αυτό υποστηρίζει ότι  οι απαγορεύσεις άρχισαν παγκοσμίως να αίρονται. 

Τούτο όμως έρχεται σε πλήρη αντίθεση και με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας, τις οδηγίες του οποίου υιοθετούν όλα τα κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων –και η χώρα μας–  ο οποίος την                     31 Μαΐου 2019 παγκόσμια ημέρα χωρίς καπνό, καλεί όλους τους συναρμόδιους φορείς κρατικούς, επιστημονικούς κλπ να δράσουν συντονισμένα για να μειωθεί το κάπνισμα και οι επιπτώσεις του σε όλους –καπνιστές και μη καπνιστές- σε κλειστούς ή ανοικτούς χώρους συνάθροισης, παραλίες ή παιδικές χαρές. 

Η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, μεταξύ όλων των άλλων πρωτοβουλιών της για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος (31 Μαΐου), που το 2019 προηγείται κατά μόλις δύο ημέρες από την ολοκλήρωση των εκλογών για την τοπική αυτοδιοίκηση, απευθύνει την εξής «ανοιχτή επιστολή» σε όλους τους νεοεκλεγέντες.

 

ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΝΕΟΕΚΛΕΓΕΝΤΕΣ ΣΤΙΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

 

Αγαπητοί/ές

Συγχαρητήρια για την εκλογή σας στις αυτοδιοικητικές αρχές του τόπου.

Ελπίζουμε να έχετε μία καλή θητεία, για οποιαδήποτε θέση και αν έχετε εκλεγεί. Εκτός των άλλων ζητημάτων η τοπική αυτοδιοίκηση είναι από τη φύση της ο φορέας που μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην προαγωγή υγείας των συμπολιτών μας. Και η ευθύνη σας σ’ αυτό είναι πολύ σημαντική, αν όχι σημαντικότερη από άλλα θέματα που θα σας απασχολήσουν.

Στο πλαίσιο αυτό σας καλούμε να στηρίξετε ενεργά την εκστρατεία της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας για:

 

ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΧΑΡΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΚΑΠΝΟΥ

Τοποθετήστε στις παιδικές χαρές της Περιφέρειας ή του Δήμου σας τις καλαίσθητες ταμπέλλες που προτρέπουν τους συμπολίτες μας να μην καπνίζουν μέσα σ’ αυτές. Είναι ανθυγιεινό και κακό παράδειγμα για τα παιδιά μας.

ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΧΩΡΙΣ ΑΠΟΤΣΙΓΑΡΑ

Τα αποτσίγαρα διεθνώς αποτελούν την μεγαλύτερη ποσότητα σκουπιδιών που καλούνται να συλλέξουν οι δημοτικές αρχές. Δυστυχώς εκτός των εξόδων για την περισυλλογή τους (που οδήγησαν Δήμους σε άλλες χώρες να ζητούν αποζημιώσεις από τις καπνοβιομηχανίες) τα αποτσίγαρα δεν είναι μόνο σκουπίδια, αλλά τοξικά απόβλητα. Η μόλυνση του περιβάλλοντος από τις τοξικές ουσίες που περιέχουν και από το μη βιοδιασπώμενο πλαστικό υλικό των φίλτρων είναι εξαιρετικά μεγάλη, ιδιαίτερα η μόλυνση των θαλασσών μας. 

Γι αυτό σας προτρέπουμε να αναρτήσετε όπου μπορείτε και επιτρέπεται τις ειδικές πινακίδες προτροπής στους πολίτες τουλάχιστον να μην μετατρέπουν τις παραλίες μας σε τασάκια.

Στα γραφεία της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας θα ενημερωθείτε για τις μακέτες των πινακίδων και για τον τρόπο υλοποίησης των εκστρατειών που σας αναφέραμε.

Σας ευχόμαστε και πάλι δημιουργική θητεία!

Νικόλαος Κορδιολής

Ο Νικόλαος Κορδιολής είναι Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, Νευροχειρουργός, τ. Δ/ντής Νευροχειρουργικής Κλινικής & Ιατρείου Πόνου Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» και τ. Πρόεδρος – Διοικητής Α.Ο.Ν.Α «Ο Άγιος Σάββας»