Συνδεθείτε μαζί μας

Πυρετικοί σπασμοί: Μια ιδιαίτερη αντίδραση των παιδιών στον πυρετό

Οι συνηθισμένες λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας εκδηλώνονται συχνά με πυρετό. Ο πυρετός δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα σύμπτωμα και δεν προδικάζει την σοβαρότητα της αρρώστιας του παιδιού. Θεωρείται μάλιστα  χρήσιμος μηχανισμός άμυνας του οργανισμού, ο οποίος  συμβάλλει  στην αντιμετώπιση των λοιμώξεων. Η αιφνίδια εκδήλωση σπασμών κατά τη διάρκεια του πυρετού δεν είναι σπάνιο φαινόμενο, αλλά παρά τη δραματική του εικόνα είναι τις περισσότερες φορές μία καλοήθης κατάσταση…

Η εικόνα του παιδιού που κάνει σπασμούς  φαίνεται δραματική  στους μη εξοικειωμένους. Οι σπασμοί χαρακτηρίζονται από απότομη απώλεια της συνειδήσεως και απο συσπάσεις των μυών. Το σώμα του παιδιού τις περισσότερες φορές είναι σφιγμένο και τα άκρα μπορεί να εμφανίζουν ρυθμικές κινήσεις. Το στόμα είναι σφιχτά κλειστό και τα μάτια είναι προσηλωμένα σε ένα σημείο. Οι σπασμοί της παιδικής ηλικίας οφείλονται σε πολλά αίτια, αλλά οι πυρετικοι΄σπασμοί είναι η πιό συχνή και η πιο καλοήθης μορφή.

Οι πυρετικοί σπασμοί είναι μια ιδιαίτερη κλινική οντότητα η οποία παρουσιάζεται στα μικρά παιδιά  ηλικίας 6 μηνών εως 5 ετών. Η εκδήλωση σπασμών με τον πυρετό είναι μία ιδιαιτερότητα της παιδικής ηλικίας και οφείλεται στην ανωριμότητα του παιδικού εγκεφάλου. Πυρετικούς σπασμούς δεν παρουσιάζουν όλα τα παιδιά, αλλά μόνο αυτά που έχουν  ειδική ευαισθησία στον πυρετό. Οι σπασμοί δηλαδή δεν οφείλονται στο πυρετό αλλά ευνοούνται από τον πυρετό. Σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχει οικογενειακή προδιάθεση, αφού οι γονείς, τα αδέρφια ή άλλοι συγγενείς παρουσίαζαν πυρετικούς σπασμούς κατά την παιδική τους ηλικία.  

Οι  σπασμοί εκδηλώνονται συνήθως το πρώτο 24ωρο του πυρετού, πολλές φορές πριν αντιληφθούν οι γονείς ότι το παιδί έχει πυρετό. Η διάρκεια τους είναι μικρότερη από 15 λεπτά, αλλά τις περισσότερες φορές το επεισόδιο σταματά μέσα σε λίγα λεπτά. Πυρετικούς σπασμούς εμφανίζουν το 2-5 % των μικρών παιδιών. Τα μισά περίπου από τα παιδιά επαναλαμβάνουν τους σπασμούς σε επόμενο εμπύρετο νόσημα, ενώ το 20-30% των παιδιών εμφανίζουν και 3ο ή 4ο επεισόδιο. Τίς περισσότερες φορές δεν είναι δυνατό να αποτρέψουμε την εκδήλωση των πυρετικών σπασμών. Άλλωστε ο πυρετός των συνηθισμένων παιδιατρικών λοιμώξεων ανεβαίνει πολλές φορές ταχύτατα και δεν υποχωρεί εύκολα με τα αντιπυρετικά.  

Οι πυρετικοί σπασμοί θεωρούνται καλοήθεις, αφού δεν έχουν καμία μακροχρόνια συνέπεια. Τα παιδιά που παρουσιάζουν πυρετικούς σπασμούς δεν έχουν αυξημενο κίνδυνο να εμφανίσουν επιληψία ή οποιοδήποτε άλλο νευρολογικό νόσημα.  Ομως προσοχή!  Οι σπασμοί που εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια του πυρετού  δεν είναι πάντοτε οι καλοήθεις πυρετικοί σπασμοί. Σε σπάνιες περιπτώσεις οι σπασμοί μπορεί να είναι το πρώτο σύμπτωμα σοβαρών νοσημάτων, όπως η μηνιγγίτιδα. Για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η άμεση ιατρική εξέταση, για να διαγνωσθεί το αίτιο επισοδείου. Αυτό που έχει μεγάλη σημασία μετά την εκδήλωση ενός επεισοδίου σπασμών με πυρετό είναι η διαπίστωση της αιτίας του πυρετού.

Ο υψηλός πυρετός είναι γεγονός ότι δημιουργεί ανησυχία σε πολλούς γονείς, ιδίως όταν δεν υποχωρεί εύκολα  με τα αντιπυρετικά φάρμακα. Πρέπει να γίνει κατανοητό όμως ότι τα παιδιά δεν κινδυνεύουν από τον πυρετό, ούτε βέβαια παθαίνουν σπασμούς σε κάθε εμπύρετο επεισόδιο. Τις περισσότερες φορές τα παιδιά που έχουν προδιάθεση για πυρετικούς σπασμούς δεν θα τους αποφύγουν όσες προσπάθειες κι αν κάνουμε για  να αντιμετωπίσουμε τον πυρετό. Οι γονείς που έχουν προηγούμενη εμπειρία πυρετικών σπασμών ενημερώνονται από τον παιδίατρο τους για τις ενέργειες που πρέπει να κάνουν σε περίπτωση νέου επεισοδίου. Οπωσδήποτε δεν χρειάζεται πανικός, αφού οι σπασμοί διαρκούν συνήθως λίγα λεπτά και δεν δημιουργούν κινδύνους για το παιδί. Η γενική κατάσταση του άρρωστου παιδιού όταν υποχωρεί ο πυρετός έχει πολύ μεγάλη σημασία για την αξιολόγηση της σοβαρότητας της αρρώστιας. Τα παιδιά που είναι ζωηρά και ευδιάθετα όταν υποχωρεί ο πυρετός είναι απίθανο να πάσχουν από κάποια σοβαρή λοίμωξη.  

Οι  πυρετικοί σπασμοί δεν οφείλονται στο πυρετό, αλλά ευνοούνται από τον πυρετό.  Πυρετικούς σπασμούς δεν παρουσιάζουν όλα τα παιδιά, αλλά μόνο αυτά που έχουν  ειδική ευαισθησία στον πυρετό.

Τα παιδιά που παρουσιάζουν πυρετικούς σπασμούς δεν έχουν αυξημενο κίνδυνο να εμφανίσουν επιληψία ή οποιοδήποτε άλλο νευρολογικό νόσημα.

 

    

Δημήτρης Δελής

O Δημήτρης Δελής είναι Παιδίατρος στο Νοσοκομείο Παίδων «Π. Και Α. Κυριακού»