Συνδεθείτε μαζί μας

Περί καπνού και των συνεπειών της χρήσεως αυτού!

Στη χώρα μας η συνήθεια του καπνίσματος άρχσε να διαδίδεται ευρέως κατά τον προηγούμενο αιώνα. Από τις άφθονες ιστορικές πηγές που διαθέτουμε, φαίνεται ότι το κάπνισμα αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος της κοινωνικής δραστηριότητας των τότε προγόνων μας. Όλες οι μαρτυρίες των ξένων περιηγητών που αφορούν τον ιδιωτικό και κοινωνικό βίο των Ελλήνων εκείνης της εποχής, όσο και διάφορες αναφορές στο πλαίσιο εξιστόρησης ιστορικών γεγονότων, καθώς, τέλος και οι αναφορές στον τύπο της εποχής, αναδεικνύουν με γλαφυρότητα την καπνιστική μανία των νεοελλήνων κατά τον 19ο αιώνα.

Μετά τα συνέδρια του 1892 και 1897, το Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο του 1901 αποτέλεσε πραγματικό σταθμό για την εξέλιξη της ιατρικής επιστήμης τόσο για το επίπεδο των εργασιών που παρουσιάστηκαν, όσο και για την πληθώρα των γιατρών που συμμετείχαν. Η έναρξη του συνεδρίου έγινε με ιδιαίετερη λαμπρότητα στις 6 Μαϊου, στην μεγάλη αίθουσα των τελετών τουΠανεπιστημίου, παρουσία όλων των κυβερνητικών και δημοτικών αρχών του τόπου. Σ’ αυτό συμμετείχαν 537 Έλληνες γιατροί, από τους όποίους 214 προέρχονταν από την Αθήνα, 197 από τις υπόλοιπες περιοχές της ελεύθερης Ελλάδας και 126 από Μακεδονία, Ήπειρο, τη Μ. Ασία και άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Στην τρίτη συνεδρία, τη Δευτέρα 7 Μαίου, στην ενότητα της ειδικής νοσολογίας, οι διαπρεπείς γιατροί εκείνης της εποχής παρουσίαζαν ανακοινώσεις για τον τύφο, τους ελειογενείς πυρετούς, τη λύσσα, τη δυσεντερία, τη γρίππη καο άλλες παθολογικές καταστάσεις.

Εντελώς παράτερη προς την θεματολογία όλων των άλλων ανακοινώσεων, εμφανίζεται η παρουσίαση του Απόστολου Μαρίνου, γιατρού από την Αθήνα, με τίτλο: «Περί καπνού και των συνεπειών της χρήσεως αυτού»

Όπως ο ίδιος θα εξηγήσει κατά τη διάρκεια της ομιλίας του, βασίστηκε στην «επί 30ετους και πλέον πείρας και πενταετούς εν τοις διάφορους νοσοκομείους της Ευρώπης διαμονής ημών και εκ της αναγνώσεως διαφόρων συγγραφέων, Γερμανών, Γάλλων και Άγγλων, (και απεφάσισαμεν να γράψωμεν τινά περί των εκ του καπνίσματος του καπνού ολεθρίων αποτελεσμάτων. Περί των εξ αυτής (της ολέθριας μάστιγας του καπνίσματος) καλών αποτελεσμάτων αφίνομεν άλλοις να γράψωσι, καθ’ όσον κατά την μακροχρόνιον ιατρική ημών πράξιν, ουδέν καλόν αποτέλεσμα του καπνίσματος είδομεν».

Στην ανακοίνωση του Α. Μαρίνου όχι μόνον παρουσιάζονται με επιστημονική εγκυρότητα και εξαιρετική γλαφυρότητα (που την ενισχύει η χρησιμοποιούμενη εκείνη την εποχή γλώσσα) όλες οι βλαπτικές επιδράσεις που προκαλεί το κάπνισμα στα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού, αλλά γίνεται αναφορά και προσδιορίζονται μια σειρά από καταστάσεις που όλοι νομίζαμε ότι αποτελούν σύγχρονες αντιλήψεις και γνώσεις όπως: η επίδραση του καπνού στο έμβρυο, το παθητικό κάπνισμα, οι επαγγελματικοί κίνδυνοι για τους εργαζόμενους στην επεξεργασία και εμπορία καπνού, η μεγάλη σημασία του καπνίσματος για τη δημόσια υγεία, η άνάγκη ενημέρωσης του πληθυσμού, αλλά και η υποχρέωση της πολιτείας να λάβει διοικητικά μέτρα περιορισμού του καπνίσματος. Ακόμα και την άποψη ότι ο γιατρός μπορεί να αρνηθεί θεραπεία σε πάθηση που επιδεινώνεται από το κάπνισμα, όσο ο ασθενής δεν διακόπτει την κακή συνήθεια.

Ο Α. Μαρίνος, γνωρίζει πως παρουσιάζει ένα θέμ τεράστιας υγιειονομικής σημασίας, το οποίο δυστυχώς δεν έχει γίνει στην εποχή του αντιληπτό σαν τέτοιο από την ιατρική κοινότητα, γι’ αυτό αρχίζει την ομιλία του με τη διαπίστωση ότι: «Μεταξύ των σπουδαίων ιατρικών θεμάτων, εις α θ’ ασχοληθεί το Πανελλήνιον Ιατρικόν Συνέδριον και άτινα κατατρύχουσι την ανθρωπότητα, ηλπίζαμε, οτι ήθελε συμπεριληφθή και έτερος εχθρός του ανθρώπινου γένους, φοβερώτερος του αλκοολισμού, μαγαλείτερος της φθίσεως, ολεθριώτερος της συφίλιδος, της χολέρας, του τύφου κ.λ.π. νοσημάτων, ων τινά τούτων είναι επιδημικά, άλλα προλαμβάνονται, ολίγα δε αλλοιούσι και εκφυλίζουσι το ανθρώπινον γένος, ως ο καπνός, ούτινος η χρήσις μεθ’ όλους τους υπέρογκους φόρους, επεξετάθη από των ανωτάτων στρωμάτων της κοινωνίας μέχρι της τελευταίας υποστάθμης αυτής, και από γεροντικής μέχρις ουχί πλέον της νεανικής ηλικίας, αλλά και της παιδικής ή μάλλον της μέχρι και της βρεφικής ηλικίας». Η παράγραφος ολοκληρώνεται με τη χειρότερη μορφή παθητικού καπνίσματος: «διότι σήμερον τα βρέφη και τ’ αρτιγέννητα έτι ποιούνται χρήσιν του καπνού, αφού αναπνέουσι τον καπνόν των καπνιζόντων εν τοις δωματίοις αυτών γονέων των».

Ακολούθως επισημένεται ότι θα πρέπει να ασχοληθεί το συνέδριο με το θέμα του καπνίσματος «…ως εκ της καταπληκτικής επεκτάσεως ην σήμερον η χρήσις του καπνού έλαβε, καθ’ όσον ουδεις αγνοεί ότι δεν υπάρχει οδός, δεν υπάρχει κατάστημα ή γωνία ένθα να μη πωλήται καπνός». Οι δε βλαβερές συνέπειες του καπνού «…ου μόνον τους καπνίζοντας αλλά και τους απογόνους και τους περί αυτούς καταστρέφει». Ο Α. Μαρίνος στη συνέχεια υποστηρίζει πως η ελάττωση της μακροβιότητας και η αύξκηση της θνησιμόττας οφείλεται κατά κύριο λόγο στη χρήση του καπνού και στη νικοτίνη, η οποία «δραστηριώτατον δηλητήριον ούσα και εισαγόμενη εις τον οργανισμόν δια της αναπνοής, δηλητηριάζει αυτόν βραδέως, αλλοιοί την υφήν αυτού, τον εξασθενεί και καθιστά αυτόν ευπροσβλητότερον, ήττον ανθιστάμενον και ευκολώτερον καταβαλλόμενον’ διό και συχνότερον προσβάλλονται υπό πάσης νόσου οι καπνσιταί, ως και τα τέκνα αυτών και συγχνότερον αποθνήσκουσιν ή οι μη καπνισταί και τα εξ αυτών τέκνα».

Στη συνέχεια γίνεται αναφορά στο επικίνδυνο της εργασίας όσων απασχολούνται «εν τοις καπνοπωλείοις και καπνοκοπτηρίοις», οι οποίοι ακόμη και αν δεν καπνίζουν «όζουσι καπνού, είναι δηλητηριασμένοι, έχοντες το χαρακτηριστικόν γεώδες χρώμα, πάσχουσιν εκ διαφόρων νοσημάτων, κεφαλαλγίας, γαστραλγίας, παλμών της καρδίας, κυνάγχης του στήθους, εξ ης επέρχεται και θάνατος, ως τοιαύτα περιστατικά συνέβησαν εν τω καπνοκοπτηρίω Αθηνών. Έγκυοι γυναίκες εργαζόμεναι εν αυτοίς, συχνάκις εκτιτρώσκουσιν, ως δηλητηριασθέντος του εμβρύου δια του εναμνίου υγρού, του ποτισθέντος εκ της οσμής καπνού».

Ο Α. Μαρίνος αντικρούει την ακόμα διαδεμένη αντίληψη για την ευχαρίστηση που προσφέρει το κάπνισμα στους καπνιστές, αναδεικνύοντας με γλαφυρότητα το παράλογο αυτής της άποψης. Ταυτόχρονα δε στην ίδια παράγραφο ο σημερινός αναγώστης θα αναγνωρίσει, ότι είχε ήδη γίνει αντιληπτή η δυσκολία διακοπής του καπνίσματος, που στις ημέρες μας έχει αποδοθεί σε ψυχολογικές και κοινωνικές ιδιαιτερότητες των καπνιστών καθώς και στην εξαρτησιογόνο δράση της νικοτήνης. Αλλά ας δώσουμε το χώρο στον ομιλητή: «Τα διαδιδόμενα παρά των καπνιστών, ότι το κάπνισμα διασκεδάζει τη στενοχώρια των, ότι ο καφές άνευ καπνίσματος δεν έχει καμμίαν αξίαν και άλλα τοιαύτα δεικνύουσιν, ότι ο καπνός εκτός των άλλων βλαβών, ας επιφέρει επί των ιστών του οργανισμού, προκαλεί και αλλοίωσηιν των λειτουργιών του εγκεφάλου, ψευδαισθήσεις, εν είδος φρενοβλάβειας. Φρενοβλαβής, δε λέγεται ουχί ο σχίζων τα ενδυματά του, χειρονομών, κ.λ.π., καθ’ όσον ούτος λέγεται μανιακός, αλλά πας όστις φρονεί, ότι όπως σκέπτεται ούτος δεν σκέπτεται άπας ο λοιπός κόσμος. Και αληθώς, δύναται τις ν’ αποκαλή λογικόν άνθρωπον, τον υπολαμβάνοντα την κακοσμίαν του καπνού ως ευωδίαν, αρωματικωτέραν του αρώματος του καφέ, γλυκυτέραν δε και ευγεστοτέραν του φαγητού ή γλυκύσματος όπερ έφαγε; Δεν πρέπει τις ν’ αποκαλεί φρενοβλαβή τον λέγοντα ότι καπνίζει διότι έχει στενοχωρίας και βάσανα ωσανεί οι μη καπνίζοντες να μην έχωσι βάσανα και στενοχώριας; Ότι ο καπνός αλλοιοί τας λειτουργίας του εγκεφάλου εις μέγιστον πολλάκις βαθμόν, ως κατωτέρω εις το περί βλαβών του εγκεφάλου λεχθήσεται, μαρτυρεί και ή μετ’ ισχυρογνωμοσύνης επιμονή πάντων των καπνιστών, οίτινες ενώ βλέπουσιν ότι πάσχουσιν εκ του στήθους, στομάχου, φάρυγγος κ.λ.π. και οι ιατροί επιβουλεύονται τούτο, συμβουλεύοντες αυτούς όπως απόσχωσι του καπνού, αυτοί εν τούτοις επιμένουσι προφασιζόμενοι κακίν διάγνωσιν του ιατρού, μη θέλοντες κατ’ ουδένα λόγον να παραδεχθώσιν, ότι τα κακά αποτελέσματα της χρονίας δηλητηριάσεως του καπνού, οινοπνευματωδών ποτών κ.λ.π. δεν εμφανίζονται από της πρώτης ημέρας της χρήσεως αυτών, αλλά μετά καιρόν κατά το μάλλον και ήττον μακρόν, αναλόγως της ιδιοσυγκρασίας και λοιπών αιτιών του ατόμου».

Ακολουθεί η σημείωση για το κύριο συστατικό του τσιγάρου, την νικοτίνη, η οποία αναφέρεται ως «ουσία δηλητηριώδης, ομοία ή και ανωτέρα της στρυχνίνης και του υδροκυανικού οξέος». Κοινοποιεί δε, στους συνέδρους τη διαπίστωση ότι «η νικοτίνη προκαλεί στενώσις και κένωσιν των αρτηριών» ενώ ταυτόχρονα υποδεικνύει: «Ως χείριστος τρόπος της χρήσεως του καπνού, θεωρητέος ο υπό μορφίν σιγάρου, διότι ο καπνός εισέρχεται κατ’ ευθείαν εις τους πνεύμονας».

Λόγω της κακής κατάστασης του αίματος «και της ιδιότητός της νικοτίνης να συστέλλη και κενοί τα τριχοειδή αγγεία, παρουσιάζονται επί του δέρματος φαινόμενα ατελούς διαθρέψεως δερμικά νοσήματα, επίμονα, κακοήθη…». Ως εκ τούτου συμφωνεί και ο Α. Μαρίνος με άλλους συγγραφείς «ότι ουδείς καπνιστής πρέπει να ελπίζει θεραπείαν του δερμικού νοσήματος του, άνευ της διακοπής του καπνού».

«Η νικοτίνη πρωτίστως ενεργεί επί του εγκεφάλου… επί χρονίας δηλητηριάσεως, προκαλεί αλλοιώσεις και επί των λειτουργιών του εγκεφάλου, και καθιστά τους καπνιστάς ιδιότροπους, οξύθυμους, φιλόνεικους, μελαγχολικούς, επιρρεπείς εις αυτοχειρίαν και εις πάντα τα είδη των ψυχώσεων (μελαγχολίαν, υποχόνδρίαν, μανίαν κ.λ.π.) ένεκα δε των ατροφικών ιδιοτήτων της προκαλεί κατά τόπους σκληρύνσεις και μαλακύνσεις του εγκεφάλου, ως ημιπληγίας, παραλύσεις ataxie locomotrice, paralysie tremulante… Τα εγκεφαλικά δε ταύτα φαινόμενα, ημιπληγίοι, παραλύσεις κ.λ.π. ελαττούνται ή επιτείνονται αναλόγως της εξακολουθήσεως ή μη του καπνίσματος».

«Και επί των… νεύρων, η νικοτίνη ενεργεί επιβλαβώς».

«Επί της ακοής, επιφέρει βαρυκοϊαν και πολλάκις εντελή κώφωσιν…».

«Επί της οράσεως ενεργεί επιβλαβέστερον, προκαλούσα αμβλυωπίαν και αμαύρωσιν τελείαν… αλλοιώσεις επί του φακού, υποχύματα (καταρρλακται)… πρόωρος πρεσβυωπία… εις πάντας τους καπνιστάς. Πάντες οι συγγραφείς (Fichel, Martin, Πανάς, Αναγωστάκης, Galezowsky κ.λ.π.) ανομολογούσιν οίαν επιβλαβή επιρροήν επί της οράσεως έχει ο καπνός, αποδεικνύοντες ότι τρία κακά καταστρέφουσι την όρασιν: α) ο καπνός, β) τα οινοπνευματώδη ποτά και γ) η σύφιλις…».

«Επί της οσφρήσεως επέρχεται σπουδαία ελάττωσις αυτής…»

«Η κοιλότης του στόματος είναι αιωνιως εις ερεθισμόν… εξ ού φλεγμοναί των παρειών και των παρισμίων, φλεγμοναί και εξελκώσεις των ούλων, σχηματισμός τρυγίας μεταξύ αυτών και των οδόντων… Συχνότατα πάσχουσιν οδονταλγίας, ημικρανίας κ.λ.π. Πάσα βλάβη επί της παρειάς, γλώσσης και χειλέων, σπανίως ίαται, συνήθως λαμβάνει κακοήθη μορφήν, μετατρέπεται εις έλκος φαγεδαινικόν, εις καρκίνον κ.λ.π.»

«Ο αυτός ερεθισμός και έτι μείζων παρουσιάζεται και εις τον φάρυγγα… και τον λάρυγγα προκαλούσαι εκτός της δυσκολίας της καταπόσεως και πνιγμονήν… βήχα ξηρόν και έμετον, και πάντα τα κλασσικά φαινόμενα της φθίσεως του λάρυγγος ως και τον εκ ταύτης θάνατον, ως έτυχε να ίδωμεν αξιωματικόν συνταξιούχον, όστις επροτίμησε ν’ αυτοχειριασθή ή να εγκαταλείψη το κάπνισμα»

Οι πνεύμονες είναι το δοχείον και η οδός του κανού, εκεί συνάγεται, πληροί τας πνευμονάς κυψελίδας...επιφέει έκκρισιν αφθονωτέρας βλέννης... εξ ου και ο συνήθης χρόνιος βρογχικός κατάρρους των καπνιστών. Εις τας νεκροψίας ή έσω ειφάνεια των βρόγχων είναι κεκαλυμμένη υπό αιθάλης, η δε της τραχεάις αρτηρίας, ομιάζει με το εσωτερικόν ακαθάρτου καπνοδόχης, ως έτυχεν εις νεκροψίας φοβερών καπνιστών να παρατηρήσωμεν... ούτε ανάλογος ατμοσφαιρικός αήρ απορροφάται, ούτε ο απορροφώμενος εντελώς αμιγής είνε, εξ ου και η κακή αιματοποίησις και τα εκ ταύτης κακά αποτελέσματα".

Η καρδιά εις τους καπνιστάς ουδέποτε ευρίσκεται εν καλή καταστάσει, ουδέ λειτουργεί κανονικώς... συνήθως δε συμβαίνει αθηρωματώδης αλλοίωσις και ανεπάρκεια των βαλβίδων. Συνήθως οι γέροντες καπνισταί προσβάλλονται από κυνάγχης του στήθους, κατά τον παροξυσμόν της οποίας επέρχεται συγκοπή και ο θάνατος ενίοτε, ως έτυχε πολλάκις να ίδωμεν, τελευταίον δε εις τινα επιχειρηματίαν βιομήχανον εκ Χαλκίδος, όστις απεβίωσεν κατών το σιγάρον εις το στόμα του. Εκ των αυτών παροξυσμών της στηθάγχης προσεβάλετο και ανώτερος τις αξιωματικός της χωροφυλακής συγνότατα, αφ' όμως προ τριών σχεδόν ετών επαύσατο καπνίζων, η δύσπνοια, ο βήξ και οι παροξυσμοί της στηθάγχης παρήλθον, και ήδη απολαύων εξαιρέτου υγείας φαίνεται κα΄τα δέκα έτης νεώτερος. Το πλείστον των καπνιστών αποθνήσκουσιν εκ των ανωτέρω παθήσεων της καρδίας".

Πάντες σχεδόν οι καπνισταί πάσχουσιν εκ του στομάχου, εξ΄ανορεξίας, δυσπεψίας... και εξελκώσεις, έλκη του στομάχου, λαμβάνοντα συχνάκις κακοήθη χαρακτήρα, μετατρεπόμενα εις καρκίνον. Γενικώς δε εκ των πασχόντων έλκη και καρκίνον κατά τον στόμαχον, οι πλείονες είνε καπνισταί".

"Πάντες σχεδόν οι καπνισταί είνε αναφροδισιακοί, ως εκ της ναρκωτικής ιδιότητος της νικοτίνης, ως εκ τούτου η λειτουργία των οργάνων είνε πλημμελής, εις δε το σπέρμα πλεονάζουσιν άλατα..., τα δε σπερματοζωάρια είνε... ακατάλληλα προς γονιμοποίησιν, εξ ου και η παρατηρούμενη πολλάκις στείρωσις, ατεκνία εις γυναίκας καπνιστών, ενώ αυταί υπανδρειθείσαι και εκ δευτέρου μετ' ανδρών μη καπνιστών, ετεκνοποίησαν. Τα εκ των καπνιστών τέκνα είνε πάντα σχεδόν καχεκτικά... Εξ 100 παιδίων αποθανόντων τα 90-95 είνε των καπνιστών".

Πεισμένος για την καταστρεπτική δράση του του καπνίσματος, εκτιμά πως δεν έχει νόημα να προχωήσει ο γιατρός σε θεραπεία συγκεκριμένων ασθενειών, αν προηγουμένως ο καπνιστής ασθενής δεν διακόψει την κακή συνήθειά του. Κατηγορηματικά, αναφερόμενος στους συνέδρους, διατυπώνει τη γνώμη του αυτή: "...ημείς ουδέποτε αναλαμβάνομεν θεραπείαν συφιλιδιού ή πάσχοντος δερμικόν νόσημα σπουδαίον, εάν προηγουμέως ούτος δεν διακόψη τον καπνόν, καθ' όσον είμεθα εκ των προτέρων βέβαιοι, ότι θ΄αποτύχη η θεραπεία. Το αυτό συμβουλεύομεν και εις πάντα άλλον ιατρόν".

Συνοψίζοντας στη συνέχεια τις αρνητικές επιδράσεις του καπνίσματος, ο Α. Μαρίνος προχωρά στο τελευταίο μέρος της ανακοινώσεώς του, απαριθμώντας ποιά είναι τα απαραίτητα μέτρα που πρέπει, κατά τη γνώμη του, να ληφθούν: 

"Προς καταπολέμησιν της ολεθριωτάτης συνήθειας του καπνίσματος, ημείς δεν ευρίσκομεν άλλο λυστελέστερον μέσον ή 1) την έκδοσιν βιβλίου, περιγράφοντας τα ολέθρια αποτελέσματα της χρήσεως του κανπνού, εκ μέρους της Κυβερνήσεως, και τη διανομήν αυτού δωρεάν εις τον Λαόν. 2) Την εν τοις διαφόροις συλλόγοις απαρίθμησιν των επιβλαβέστατων συνεπειών του καπνίσματος και προτροπήν προς αποφυγήν αυτού. 3) Παραινέσεις εν ταις εκκλησίαις παρά των ιεροκυρήκων, προς αποφυγήν της χρήσεως του καπνού, ως καταστρέφοντος τους καπνίζοντας, τους περί αυτούς, τα τέκνα αυτών, παραμορφούντος και εκφυλίζοντος το ανθρώπινον γένος, και μάλιστα την ωραίαν ελληνικήν φυλήν. Εάν δε σήμερον δεν ευρίσκη εις την καλλονήν, τα ευσταλή και ωραία εκείνα σώματα των αρχαίων Ελλήνων, τούτο δέον ν' αποδοθή αναμφιλέκτως εις την χρήσιν του καπνού.... Γυναίκας σχετικώς θα εύρητε πολλάς ωραίας, αλλά τούτο, διότι δεν εισήχθη έτι ευτχώς το καπνίζειν και εις τας γυναίκας.

4) Την δι' αστυνομικής διατάξεως απαγόρευσιν του καπνίσματος εν τοις ξενοδοχείοις και καφενείοις, ένθα και μάλιστα εν καιρώ χειμώνος βασιλεύει η μεγαλυτέρα κακοσμία, και ένθα συναγελάζονται φθισικοί, συφιλιδικοί και καπνισταί. Επομένως ο εμπεριεχόμενος εν αυτοίς αήρ είνε κατάμεστος μικροβίων ε κ τε της απόπνοιας και της αποχρέμψεως επί του δαπέδου,, φλεγμάτων των φθισικών, συφιλιδιών κ.λπ. και αφθόνου νικοτίνης εκ του καπνού των καιομένων σιγάρων, πούρων και ναργιλέδων. Είναι τουτέστι τα καφενεία εν Ελλάδι τόπος συγκεντρώσεως των αέργων, δημόσιαν καπνιστήριαν ή κάλλιον ειπείν εστία μολυσματικών νόσων, όπως τα σχολεία [!] δια την μικράν ηλικίαν... εν τοις καφενείοις, άτινα ή εξουσία δεν εθεώρησεν έτι ως εστίας μολυσματικών νόσων και ουδέν μέτρον έλαβε κατ' αυτών, ων ο αήρ μικρόν διαφέρεςι του των υπονόμων των Αθηνών...Απαγόρευσις λοιπόν δι' αστυνομικής διατάξεως του καπνίσματος εν τοις καφενείοις και τοις ξενοδοχείοις, ή τουλάχιστον να υπάρχη ιδιαίτερον διαμέρισμα δια τους καπνιστάς, και την προσθήκην ανεμιστήρων, προς διηνεκή ανανέωσιν του εν αυτοίς ακαθάρτους αέρος, όπως γίνεται εν Ευρώπη. Επιβολή δε βαρεός δασμού εις τους μη συμμορφούμενους προς την αστυνομικής ταύτην διάταξιν διευθυντάς καφενείων, ξενοδοχείων κ.λπ.

5) Επιθέωρησιν των καπνοκοπτηρίων, και απομάκρυνσις των εργαζομένων εκεί μικράς ηλικίας παίδων...

Προς περιστολήν του καπνίσματος υποδεικνύομεν τα εξής:

1) Να παρέξη η Κυβέρνησις πάντα τα έσα εις τα καπνοφόρους επαρχίας....

2) Ν' αφήση ελεύθερον εξαγωγικού δασμού τον καπνόν, και 

3) Να επιβάλη εκαντονταπλάσιον φόρον εις τον εν Ελλάδι καταναλισκόμενον καπνόν, ώστε εν σιγάρον να στοιχίζη ουχί ολιγώτερον των δύο δραχμών.  Τοιουτοτρόπως το μεν Δημόσιον αν και η κατανάλωσις εν Ελλάδι θα περιορισθή μεγάλως, δεν θα ελαττώση τας εισπράξεις αυτού ένεκα του μεγάλου φόρου, οι δε καλλιεργηταί δε θα ζημιωθώσιν".

Εκατό τόσα χρόνια μετά τις οδηγίες για τη διακοπή του καπνίσματος και ειδικότερα οι δράσεις που πρέπει να αναλάβει η επίσημη Πολιτεία επικυρώνονται με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καπνίσματος την 31-5-2015. 

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) επικεντρώνει τις απαραίτητες δράσεις στην καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού, ένα πρόβλημα με Παγκόσμιες διαστάσεις και ιδιαίτερη έξαρση στη χώρα μας.

Το όλο θέμα είναι πρωτίστως θέμα προστασίας της Δημόσιας Υγεάις δεδομένου ότι:

α)κυκλοφορούν στην αγορά και χρησιμοποιούνται ευρώς, προϊόντα παντελώς ανεξέλεγκτα, άρα επικίνδυνα για τη Δημόσια Υγείας.

β) η χαμηλή τιμή των αδασμολόγητων καπνικών προϊόντων προωθεί το κάπνισμα κυρίως στα μικρά παιδιά, προάγει το κάπνισμα γενικότερα και αυξάνει την εξάρτηση στη νικοτίνη.

γ) το παρεμπόριο αυτό εμποδίζει την Πολιτία στη λήψη τιμολογιακών μέτρων για τη μείωση του καπνίσματος, που αποτελεί ουσιαστική διαδικασία προστασίας της Δημόσιας Υγείας.

Για όλους τους πάρα πάνω λόγους, ο Π.Ο.Υ., στο πλαίσιο του Framework Convention on Tobacco Control (FCTC) έχει ψηφίσει ειδικό Πρωτόκολλο για την πάταξη της παράνομης εμπορίας καπνικών προϊόντων. Το Πρωτόκολλο αυτό προβλέπει μία σειρά συντονισμένων και ενιαίων σε παγκόσιμα κλίμακα ενεργειών, που η εφαρμογή τους θα οδηγήσει την διεθνή κοινότητα στην αντιμετώπιση του σοβαρού αυτού προβλήματος Δημόσιας Υγείας.

Στη χώρα μας, συντρέχουν εξαιρετικά ιδιαίτεροι λόγοι Υγείας και Οικονομίας για την πάταξη της φοροδιαφυγής από το παράνομο εμπόριο καπνικών προϊόντων.

Η εφαρμογή των ανωτέρω προτείνεται ναν γίνει στο ευρύτερο πλαίσιο του FCTC, που αποτελεί Νόμο του ελληνικού κράτους από το 2005 και που με το άρθρο 13 και τις οδηγίες για την εφαρμογή του καθώς και με το προοίμιο και το Άρθρο 8 παρ. 12 του Προωτοκόλλου προσπαθεί να κρατήσει το καπνεμπόριο έξω από τις διαδικασίες αυτές.

Νικόλαος Κορδιολής

Ο Νικόλαος Κορδιολής είναι Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, Νευροχειρουργός, τ. Δ/ντής Νευροχειρουργικής Κλινικής & Ιατρείου Πόνου Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» και τ. Πρόεδρος – Διοικητής Α.Ο.Ν.Α «Ο Άγιος Σάββας»

Ευάγγελος Φιλόπουλος

Ο Ευάγγελος Φιλόπουλος είναι Χειρουργός, Διευθυντής Κλινικής Μαστού Ευρωκλινικής, (τέως Διευθυντής Κλινικής Μαστού Αντικαρκινικού Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ») και Πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, 

Βρείτε τον Ευάγγελο Φιλόπουλο στο Facebook, στο pinterest και διαβάστε τις αναρτησεις του στο tumblr