Συνδεθείτε μαζί μας

Η προγνωστική αξία της έκφρασης των ορμονικών υποδοχέων, Ki 67 και cerbB2 για την πιθανότητα διηθητικής ή μη διηθητικής υποτροπής καθώς και τα θεραπευτικά αποτελέσματα στο πορογενές καρκίνωμα in situ του μαστού.

Πουλακάκη  Φιορίτα1,2, Μακρής Γιώργος –Μάριος 1 , Πετράκη Καλλιόπη , Κόπακα Μαρία Εμμανουέλα2 , Συριστατίδης Χαράλαμπος 1 ,  Χρέλιας Χαράλαμπος1

  1. 3ο Τμήμα Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Αθήνα , Ελλάδα
  2. Γενικό Νοσοκομείο « Metropolitan », Αθήνα, Ελλάδα

 

Εισαγωγή : Το ενδοπορικό  καρκίνωμα in situ ( DCIS ) του μαστού,  θεωρείται προκαρκινωματώδης κατάσταση για την πλειοψηφία των διηθητικών καρκίνων του μαστού. Το πορογενές καρκίνωμα in situ αποτελεί περίπου το 20 % όλων των καρκίνων του μαστού, που διαγιγνώσκονται στους ασυμπτωματικούς ασθενείς με μαστογραφικό έλεγχο . Η κύρια ανησυχία σχετικά με DCIS είναι η πιθανότητα υποτροπής διηθητικού καρκίνου . Οι γυναίκες που αναπτύσσουν τοπική υποτροπή, απαιτούν επιπλέον θεραπεία όπως ευρύτερη χειρουργική εκτομή ,  αρκετές φορές μαστεκτομή ή  ακτινοθεραπεία και ορμονοθεραπεία . Η ακτινοθεραπεία είναι εξαιρετικά αποτελεσματική στη μείωση του κινδύνου της τοπικής υποτροπής , αλλά απαιτεί σημαντική δέσμευση χρόνου από τον ασθενή και πιθανές παρενέργειες, όπως δερματικές αλλοιώσεις, καρδιακή νοσηρότητα και μετακτινικές αλλοιώσεις από το πνευμονικό παρέγχυμα . Προκειμένου να βελτιωθεί η εκτίμηση του κινδύνου και να παρθούν θεραπευτικές αποφάσεις για τις γυναίκες που διαγιγνώσκονται με DCIS , υπάρχει ανάγκη για την διευκρίνηση των  υποομάδων που κινδυνεύουν για διηθητική και μη διηθητική τοπική υποτροπή . Μελέτες έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει να εντοπίσουν  τους βιολογικούς εκείνους  δείκτες, που θα διαφοροποιούσαν τις γυναίκες που έχουν διαγνωστεί με DCIS σε υψηλού,  ενδιαμέσου και χαμηλού κινδύνου πληθυσμούς .

Σκοπός : Να προσδιοριστεί η συσχέτιση της έκφρασης των ορμονικών υποδοχέων , Ki - 67 και cerbB2  με την πρόγνωση , την πιθανότητα διηθητικής ή μη-διηθητικής τοπικής υποτροπής και τα θεραπευτικά αποτελέσματα. 

Ανοσοιστοχημική χρώση DCIS χαμηλού βαθμού κακοήθειας

Ανοσοιστοχημική χρώση DCIS ενδιαμέσου βαθμού κακοήθειας

Ανοσοιστοχημική χρώση DCIS υψηλού βαθμού κακοήθειας

Υλικά και Μέθοδοι : Μελετήθηκαν 187 ασθενείς , που είχαν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί για DCIS διαφόρων βαθμών κακοήθειας στα νοσοκομεία  «Αττικόν» και « Metropolitan » από το 2005 μέχρι το 2011. Έγινε παθολογοανατομική  εξέταση  στα παρασκευάσματα όλων των παραπάνω ασθενών, όπου μελετήθηκε και η ανοσοιστοχημεία των όγκων. Εξετάσθηκαν οι υποδοχείς οιστρογόνων (ER ) , υποδοχείς προγεστερόνης (PR ) , το cerbB2 και ο δείκτης  Κί67 σε τομές παραφίνης από κατάλληλα τεμάχια ιστού των όγκων. Όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε θεραπεία με ογκεκτομή , ογκεκτομή και ακτινοθεραπεία ή μαστεκτομή , ανάλογα με τις θεραπευτικές ενδείξεις , τη δυνατότητα επίτευξης ελεύθερων χειρουργικών ορίων, την απόκτηση καλού αισθητικού αποτελέσματος και την επιθυμία της ασθενούς . Το διάστημα παρακολούθησης κυμάνθηκε από  3 έως 8 ετη . Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης , όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε ψηφιακή μαστογραφία , κλινική εξέταση , ακτινογραφία θώρακος και υπερηχογράφημα ανω και κάτω κοιλίας .

Αποτελέσματα : Η διάγνωση του DCIS στοιχειοθετήθηκε με χειρουργική βιοψία σε όλους τους ασθενείς . Από τους 187 ασθενείς, οι 149 ( 79,7 % ) υποβλήθηκαν σε επέμβαση διατήρησης του μαστού , και οι  38 ( 20,3 % ) σε μαστεκτομή . Μεταξύ αυτών υποβλήθηκαν σε ογκεκτομή , οι 171 ( 91,4 % ) έλαβαν ολική ακτινοβόληση του μαστού . Καμία από τις γυναίκες που υποβλήθηκαν σε μαστεκτομή δεν έλαβε συμπληρωματική θεραπεία με ακτινοβολία . Όλες οι ασθενείς που εξέφραζαν  ER ( + ) και PR ( + ) έλαβαν επικουρική ορμονική θεραπεία ( ταμοξιφαίνη ) για 5 χρόνια . Θετική ανοσοιστοχημική έκφραση  για ER , PR, και cerbB2 βρέθηκε στο 69 % , 53 % και 79 % των περιπτώσεων  αντίστοιχα .Η  έκφραση του  Κί67 ήταν πολύ χαμηλή

Συμπέρασμα : Ο δείκτης  Ki 67 από μόνος του, δεν μπορεί να προσδιορίσει ποιες γυναίκες που είχαν αρχικά διαγνωστεί με DCIS βρίσκονται σε υψηλό ή χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης διηθητικού καρκίνου , αλλά μπορεί να είναι χρήσιμο όταν συνδυάζεται με άλλα χαρακτηριστικά του όγκου , όπως οι  ER , η έκφραση PR , το grade και άλλα ιστολογικά  ευρήματα ( comedo , νέκρωση ) . Ομοίως , το  cerbB2 δεν φαίνεται να συσχετίζεται έντονα με ποσοστό υποτροπής , αλλά όταν προσδιορίζονται στο DCIS , θα πρέπει να εντείνουν την παρακολούθηση για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα . Ο  προσδιορισμός των μοριακών προγνωστικών στο DCIS αποτελεί πρόκληση  διότι ο αριθμός των υποτροπών είναι χαμηλός και τα επίπεδα έκφρασης των μοριακών βιοδεικτών συχνά συσχετίζονται . Αυτός είναι ένας περιορισμός για την αξιολόγηση πολλαπλών δεικτών ταυτόχρονα σε ένα μοντέλο πολλών μεταβλητών . Απόλυτες παθολογικές τιμές για πολλούς μοριακούς δείκτες δεν έχουν τεκμηριωθεί . Ως αποτέλεσμα , οι περισσότερες μελέτες έχουν περιορισμένη στατιστική ισχύ και δεν έχουν διαφοροποιήσει το προφίλ των βιοδεικτών που συνδέονται με διηθητικές και μη διηθητικές υποτροπές . Ωστόσο, όπως φαίνεται , οι μεταβολές των μοριακών προγνωστικών δεικτών που συνδέονται με τις διηθητικές υποτροπές, διαφέρουν από εκείνους που σχετίζονται με αμιγές DCIS . Θεραπευτικά, οι επεμβάσεις διατήρησης του μαστού , όταν συνδυάζονται με ακτινοθεραπεία , είναι μια εξαιρετική εναλλακτική της  μαστεκτομής. Σε ορισμένες επιλεγμένες περιπτώσεις ( ηλικιωμένοι, πολύ μικρή βλάβη με χαμηλό grade) η ακτινοθεραπεία μπορεί να παραλειφθεί . Tamoxifen συνιστάται σε όλες  τις  ER , PR θετικές βλάβες για 5 χρόνια . Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για να εντοπιστούν οι  βιοδείκτες που διακρίνουν τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο υποτροπής DCIS από εκείνα που διατρέχουν κίνδυνο ανάπτυξης διηθητικής υποτροπής , να αξιολογηθεί η  περαιτέρω κοινή έκφραση του cerbB2 και Ki 67 καθώς και η έκφραση ή μη των οιστρογονικών και προγεστερινικών υποδοχέων. Τέλος  θα πρέπει  να αξιολογηθεί και η επίδραση της συμπληρωματικής ακτινοθεραπείας και ορμονοθεραπεία σε αυτούς τους ασθενείς.

 

REFERENCES

  1. Edge SB,Byrd DR,Compton CC, Fritz A, Greene FL,Trotti A (2010) AJCC cancer staging manual, 7th edition, Springer
  2. Ringberg A, Anagnostaki L, Anderson H, IdvallI, Ferno M South Sweden Breast Cancer Group (2001)  Cell biological factors in ductal carcinoma in situ  ( DCIS) of the breast- relationship to ipsilateral local recurrence an histopathological characteristics. Eur J Cancer 37: 1514 -1522
  3. Seth A, Kitching R,Landberg G, Xu J, Zubovits J, Burger (2003) Gene expression profiling of ductal carcinoma in situ and invasive breast tumors. Anticancer Res 23: 2043 - 2051

 

Μαρία Εμμανουέλα Κόπακα

Μαρία Εμμανουέλα Κόπακα: Γενικό Νοσοκομείο « Metropolitan », Αθήνα, Ελλάδα

Γιώργος–Μάριος Μακρής

3ο Τμήμα Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Αθήνα , Ελλάδα

Φιορίτα Πουλακάκη

3ο Τμήμα Μαιευτικής & Γυναικολογίας , Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών , Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν» , Αθήνα , Ελλάδα, Γενικό Νοσοκομείο « Metropolitan » , Αθήνα , Ελλάδα



Χαράλαμπος Συριστατίδης

3ο Τμήμα Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Αθήνα , Ελλάδα

Χαράλαμπος Χρέλιας

3ο Τμήμα Μαιευτικής & Γυναικολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Αθήνα , Ελλάδα

Περιοχή Ιατρών και Λειτουργών Υγείας
Προσοχή, η σελίδα που ζητήσατε απευθύνεται σε ιατρούς και λειτουργούς υγείας και δεν επιτρέπεται η ελεύθερη πρόσβαση στο κοινό.
Για να συνεχίσετε, συνδεθείτε στο λογαριασμό σας χρησιμοποιώντας την παρακάτω φόρμα ή αν δεν έχετε λογαριασμό πατήστε εδώ για εγγραφή.