Συνδεθείτε μαζί μας

Γάλα: Υγιεινή Τροφή!

Το γάλα αποτελεί μοναδική φυσική και απόλυτα ισορροπημένη τροφή για τα βρέφη, τα παιδιά και τους ενήλικες. Έχει σπουδαία θεση στην διατροφή μας. Είναι κυρίαρχο ρόφημα στο πρωϊνό μας και στα μεσοδιαστήματα και είναι κύριο συμπλήρωμα σε πολλές θεραπευτικές και γευστικές τροφές. Έχει ομοιόμορφη ποιοτική σύσταση και εξαιρετική γεύση και λόγω της μεγάλης βιολογικής αξίας των λευκωμάτων του είναι σπουδαία τροφή για πάσχοντες, άτομα σε ανάρρωση και εξασθενημένα άτομα μεγάλης ηλικίας.

Το γάλα έχει λευκοκίτρινο χρώμα ανάλογα με το ποσό του λίπους, γιατί σ’ αυτό βρίσκονται τα καρωτένια που είναι οι χρωστικές του γάλακτος. Η οσμή του νωπού αγελαδινού γάλακτος είναι ελαφριά και ευχάριστη. Αντίθετα η οσμή του πρόβειου ή κατσικίσιου γάλακτος είναι χαρακτηριστική, γιατί είναι πλούσια σε ελεύθερα λιπαρά οξέα. Η γεύση του γάλακτος είναι υπόγλυκη γιατί περιέχει ένα σάκχαρο τη λακτόζη (γαλακτοσάκχαρο), που έχει συγκρίσιμη θερμιδική αξία με τη ζάχαρη, αλλά πολύ ασθενή δύναμη γλυκύτητας.

Το γάλα περιέχει εκτός από τα πολύτιμα λευκώματα, όλες τις βασικές θρεπτικές ουσίες: 

  • Aνόργανα άλατα καλίου, νατρίου, ασβεστίου, μαγνησίου, φωσφορικά, χλωριούχα, κιτρικά άλατα. Η σχέση ασβεστίου / φωσφόρου είναι αρκετά υψηλή. Το γάλα στη διατροφή μας είναι αξιόλογη πηγή αφομοιώσεως  ασβεστίου. Αντίθετα, έχει μικρή περιεκτικότητα σε ιχνοστοιχεία, όπως σίδηρο, χαλκό, μαγγάνιο, νικέλιο, ιώδιο, φθόριο.
  • Βιταμίνες A,B,C,D,E που συμβάλλουν στην ανάπτυξη και διατήρηση της υγείας του σώματός μας, όπως του δέρματος, των οφθαλμών, στην καλή λειτουργία των διαφόρων οργάνων, στη γρήγορη επούλωση των τραυμάτων, στην απορρόφηση του ασβεστίου, στην προφύλαξη των παιδιών μαζί με τον ευεργέτη ήλιο από τη ραχίτιδα, στην ενεργοποίηση των λευκωμάτων και των υδατανθράκων για τη γρήγορη και σωστή ανάπτυξη των νεαρών οργανισμών.
  • Ενζυμα κυρίως λιπάση και γαλακτάση που χρησιμεύουν για την πέψη του γάλακτος. 
  • Αντισώματα σ
  • Λίπος (3,5%) Το λίπος του γάλακτος περιέχει μικρή ποσότητα χοληστερόλης και λεκιθίνης, 
  • Γαλακτοσάκχαρο (λακτόζη) 4,5%.

Η ποιότητα του γάλακτος εξαρτάται από την υγιεινή του στάβλου, του αρμέγματος, της συλλογής του γάλακτος και της πολύ καλής διατροφής των γαλακτοφόρων ζώων. Οι φυσικές ιδιότητες και η χημική σύσταση του γάλακτος εξαρτώνται κατά μεγάλο μέρος από την ποιότητα και ποσότητα της τροφής  των γαλακτοφόρων ζώων.

Επιβάλλεται ιδιαίτερη ετοιμασία του γάλακτος και παστερίωση προτού δοθεί σε κατανάλωση. Η παστερίωση του γάλακτος είναι αναγκαία για την αποφυγή όλων των κινδύνων που συνοδεύουν την πόση ωμού γάλακτος. Με την παστερίωση καταστρέφονται οι παθογόνοι μικροοργανισμοί και αυτοί που προσβάλλουν το γαλακτοσάκχαρο, ενώ ελάχιστα αλλοιώνεται η αξία του γάλακτος ως εξαιρετικής τροφής.

Το γάλα δεν πρέπει να είναι νοθευμένο με ξένες ουσίες (αλεύρι, άμυλο) ή να αραιώνεται με νερό, για κερδοσκοπικούς λόγους. Επίσης το γάλα δεν πρέπει να περιέχει συντηρητικά μέσα ή ουσίες που συγκαλύπτουν την οξύτητά του. 

Κύρια αρρώστια που μεταδίδεται με το γάλα είναι ο Μελιταίος Πυρετός, από άβραστο κατσικίσιο γάλα. Μικροβιακή δυσεντερία και εντερίτιδες είναι πολύ σπάνιες. Τύφος και παράτυφος είναι άγνωστες αρρώστιες, που μεταδίδονται με το γάλα, στον Ελληνικό χώρο.

Το γάλα διεθνώς και στην Ελλάδα με τη θεσπισμένη νομοθεσία για την φυσική, χημική και μικροβιολογική εξέτασή του και με την παστερίωση είναι απόλυτα ικανοποιητική και υγιεινή τροφή.

Το γάλα της γυναίκας αποτελεί τη μόνη και απόλυτα κατάλληλη τροφή για το θηλασμό των βρεφών στους πρώτους μήνες της ζωής τους και θεωρείται αναντικατάστατη. Για το λόγο αυτό ο θηλασμός του βρέφους από τη μητέρα του είναι επιβεβλημένος και απαραίτητος.

Η θρεπτική αξία του γάλακτος της γυναίκας είναι 66 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια, ενώ της αγελάδος 65 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Το γάλα είναι εύπεπτο και η απορροφητικότητα των συστατικών του ανέρχεται σε 98%.

Τα προϊόντα του γάλακτος είναι: 

  1. Το Ανθόγαλα ή Καϊμάκι με μεγάλη θερμιδική αξία. 10 γραμμάρια αποδίδουν 25 θερμίδες από ανθόγαλα αγελάδος, ή 40 θερμίδες από αυτό του προβάτου. 10 γραμμάρια των παγωτών που χρησιμοποιούν βασικά το ανθόγαλα, αποδίδουν 60 θερμίδες.
  2. Το Γιαούρτι. Το γιαούρτι είναι το προϊόν της πήξεως του γάλακτος μετά το βράσιμο σε 100 βαθμούς, με την επίδραση διαφόρων μικροοργανισμών και των ειδικών ενζύμων τους και οφείλεται στη μεταβολή του γαλακτοσακχάρου σε γαλακτικό οξύ. Το γιαούρτι, το απλό ή στραγγισμένο, είναι σπουδαίο συμπλήρωμα του μεσημβρινού ή βραδινού φαγητού  και άριστο διαιτητικό μέσο εύγευστο και εύπεπτο. Η θεραπευτική αξία του γιαουρτιού είναι μεγάλη και οι θερμίδες που αποδίδονται από μια μερίδα στραγγισμένου πρόβειου  γιαουρτιού (160 γραμμάρια) είναι περίπου 200.
  3. Το Βούτυρο είναι μεγάλης θρεπτικής αξίας, εύγευστο, εύπεπτο με χαρακτηριστικό άρωμα και πρέπει να έχει το φυσικό κίτρινο χρώμα που οφείλεται στις χρωστικές καρωτένια και ξανθοφυλλίνη. Φυσικά απαγορεύεται η προσθήκη χρωστικών ουσιών για βελτίωση του χρώματός του. Το βούτυρο της άνοιξης είναι μαλακότερο από το βούτυρο του χειμώνα, διότι όταν τα γαλακτοφόρα ζώα τρώνε φρέσκο χόρτο, αυξάνεται η περιεκτικότητα του σε ελαϊκό οξύ που όμως έχει χαμηλό σημείο τήξης. Η θρεπτική αξία μιας μερίδας νωπού βουτύρου (10 γραμμάρια) αγελάδος είναι 225 θερμίδες.
  4. Τα Τυριά παράγονται κυρίως από το γάλα προβάτου και κατσίκας αλλά και αγελάδος. Τα τυριά έχουν ιδιάζουσα γεύση και άρωμα. Είναι εύπεπτη τροφή μεγάλης θρεπτικής αξίας με απορρόφηση 98% των λευκωμάτων και λιπών που περιέχονται στα τυριά. Μια μερίδα φέτας, περίπου 64 γραμμάρια, περιέχει 226 θερμίδες, ενώ 58 γραμμάρια σκληρού τυριού δίδουν 246 θερμίδες.Τα τυριά έχουν κυρίως βιταμίνη Α.

Όλοι μας μεγαλώσαμε και στην αρχή της ζωής μας τραφήκαμε με το ζωογόνο θηλασμό και μετά με το καθαρό και ωραίο Ελληνικό Γάλα, που στηρίζει όχι μόνο το σκελετό μας, τις δραστηριότητες του σώματος και την πνευματική ενάργεια, αλλά και μας ευφραίνει με την ευχάριστη και γλυκύτατη γεύση του.

Η Δημόσια Υγεία κινδυνεύει από τις πολυπράγμονες λειτουργίες του ανθρώπου που συνθέτουν το σύγχρονο πολιτιστικό περιβάλλον στο οποίο όλοι ζούμε. 

Ας κρατήσουμε το θείο δώρο, τη Ζωή με όλο το σεβασμό που αρμόζει.

                            

Σταύρος Σ. Μπεσμπέας

Ο Σταύρος Σ. Μπεσμπέας είναι Καθηγητής Χειρουργικής και τέως Πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας

e-mail: besbeas@me.com